İhraç Memur ve Öğretmen Emekli Tazminatı İsteyebilir mi?

Hazine ve Maliye Bakanlığı, OHAL kapsamında çıkarılan Kanun Hükmünde Kararnamelerle (KHK) görevinden ihraç edilen ve daha sonra özel sektörde çalışarak emekliliğe hak kazanan personele 375 sayılı KHK’nın 1. maddesinin (D) bendi kapsamındaki tazminatın ödenip ödenmeyeceğine ilişkin önemli bir görüş açıkladı. Bakanlık, ihraç edildiği sırada emeklilik için gerekli hizmet ve yaş haddini tamamlamamış personelin bu tazminattan yararlanamayacağı, ancak daha sonra yaş haddini doldurup emekli aylığına hak kazananların tazminat alması gerektiği değerlendirmesinde bulundu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığı’nın 30 Mayıs 2025 tarihli yazısına verdiği yanıtta, kamuoyunda yakından takip edilen bir konuya açıklık getirdi. Bakanlığa bağlı okullarda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi olarak görev yapmakta iken, memuriyette emeklilik için gerekli hizmet ve yaş haddini tamamlamadan OHAL kapsamında çıkarılan KHK’lerle görevinden ihraç edilen, ardından özel sektörde çalışmak suretiyle emekliliğe hak kazanan personelin durumu, Bakanlığın görüşüne konu oldu.

375 Sayılı KHK’nın (D) Bendinde Ne Düzenleniyor?

Belgede yer alan bilgilere göre, 31 Temmuz 2003 tarihli ve 4969 sayılı Kanun’un 2. maddesi ile 27 Haziran 1989 tarihli ve 375 sayılı KHK’nın birinci maddesine eklenen (D) bendi, emekliliğini isteyen veya emekliye sevk olunanlara, haklarında toptan ödeme hükümleri uygulananlara, emekli iken yeniden hizmete alındıktan sonra cezaen olmamak üzere görevlerine son verilenlere, kendi kusurları olmaksızın sözleşmesi feshedilen veya hizmet sürelerinin bitiminde ayrılan sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş ve erler ile terhis olan yedek subaylara ve bunlardan görevde iken ölenlerin kanuni mirasçılarına, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın 12.105 gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarda tazminat ödenmesini öngörüyor.

Anılan Kararnamenin birinci maddesinin (A) bendi kapsamına ise aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu’na göre almakta olan personel giriyor.

Bakanlığın Değerlendirmesi: İki Ayrı Durum

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yazısında, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun geçici 205. maddesine atıfta bulunularak, emeklilik hakkı tanınan bir görevde bulunanlardan kadın iştirakçilerden 20, erkek iştirakçilerden 25 fiili hizmet yılını doldurup anılan maddede belirtilen yaş hadlerini doldurmadan çalıştıkları kurum ve kuruluşlardan ayrılanlara, 375 sayılı KHK’nın 1. maddesinin (D) bendinde düzenlenen tazminatın ödenmesinin mümkün bulunmadığı değerlendirildi.

Ancak Bakanlık, bunlardan daha sonra yaş hadlerini doldurarak emekli aylığına hak kazananlara söz konusu tazminatın ödenmesi gerektiği görüşünü de ortaya koydu.

OHAL Mağdurları İçin Kritik Sonuç

Yazının sonuç bölümünde, OHAL kapsamında çıkartılan KHK’larla görevine son verilen personelin, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nda belirtilen hizmet yılını tamamlamadan görevlerine son verilmesi nedeniyle 375 sayılı KHK’nın 1. maddesinin (D) bendinde belirtilen tazminatın ödenmesine imkân bulunmadığı mütalaa edildiği ifade edildi.

Bu görüş, OHAL döneminde ihraç edilen ve emeklilik haklarını özel sektörde tamamlayan binlerce kamu görevlisini yakından ilgilendiriyor. Bakanlığın değerlendirmesi, ihraç tarihinde emeklilik koşullarını taşımayan personelin 375 sayılı KHK tazminatından yararlanamayacağı, ancak sonradan yaş haddini doldurarak emekli aylığına hak kazananların bu haktan yararlanabileceği yönünde bir çerçeve çiziyor.

Söz konusu yazı, Hazine ve Maliye Bakanlığı adına Bakan a. Genel Müdür Yardımcısı Dr. Nihal Selcen Hançer tarafından imzalandı. Belgenin güvenli elektronik imza ile imzalandığı ve turkiye.gov.tr üzerinden doğrulanabileceği belirtildi.