5018 Sayılı Kanun Özeti 50 Soru ve Cevap

5018 Sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu – Görevde Yükselme Sınavı Özeti

Aşağıda, sınavda en çok soru çıkan ve kurumsal olarak bilinmesi gereken bölümler özetlenmiştir. Kanun metnindeki tekrarlar ve geçici maddeler çıkarılmış, maddeler numaralarıyla eşleştirilmiştir.

 

1. Amaç, Kapsam ve Tanımlar (Madde 1–3)

Amaç (m.1): Kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedeflere uygun olarak kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması; malî saydamlık, hesap verebilirlik ve malî disiplini sağlamak.

Kapsam (m.2): Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri (merkezî yönetim, sosyal güvenlik kurumları, mahallî idareler). Avrupa Birliği fonları ve yurt içi/dışı kaynaklar da uluslararası anlaşmalar saklı kalmak kaydıyla bu Kanuna tâbidir.

Düzenleyici ve denetleyici kurumlar (m.2): Bu Kanunun yalnızca belirli maddelerine tâbidir: 3, 7, 8, 12, 15, 17, 18, 19, 25, 42, 43, 44, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 68 ve 76–78.

Tanımlar (m.3):

• Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri: Merkezî yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler.
• Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri: (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alanlar.
• Düzenleyici ve denetleyici kurumlar: (III) sayılı cetvelde yer alanlar.
• Sosyal güvenlik kurumları: (IV) sayılı cetvelde yer alanlar.
• Mahallî idare: Belediye, il özel idaresi ve bunlara bağlı birlik/idareler.
• Bütçe: Belirli dönemdeki gelir-gider tahminleri ile uygulanmasına ilişkin hususları gösteren belge.
• Kamu kaynakları: Borçlanma dahil kamuya ait gelirler, taşınır-taşınmazlar, hesaplardaki para, alacak ve haklar.
• Kamu gideri / Kamu geliri / Özel gelir: Tanımları m.3’te ayrıntılıdır.
• Harcama birimi: Bütçede ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim.
• Stratejik plan: Orta-uzun vadeli amaç, ilke, politika, hedef ve öncelikler ile performans ölçütlerini içeren plan.

 

2. Kamu Maliyesi ve Temel İlkeler (Madde 4–6)

Kamu maliyesi (m.4): Gelirlerin toplanması, harcamaların yapılması, açıkların finansmanı, kamu varlık ve borçlarının yönetimini kapsar. Merkezden ve yerinden yönetim esaslarına göre yürütülür.

Temel ilkeler (m.5):

• Kamu malî yönetimi uyumlu bir bütün olarak oluşturulur.
• Hesap verebilirlik sağlanır.
• Maliye politikası makroekonomik ve sosyal hedeflerle uyumludur.
• TBMM’nin bütçe hakkına uygun yürütülür.
• Malî disiplin sağlanır.
• Ekonomik, malî ve sosyal etkinlik birlikte gözetilir.
• Maliyet-fayda / maliyet-etkinlik analizleri esastır.

Hazine birliği (m.6): Merkezî yönetim kapsamındaki idarelerin gelir, gider, tahsilat, ödeme, nakit planlaması ve borç yönetimi Hazine birliğini sağlayacak şekilde yürütülür. (I) sayılı cetvelde yer alan idarelerin tüm gelirleri Hazine veznelerine girer, giderleri bu veznelerden ödenir; özel vezne açamazlar.

 

3. Kamu Kaynağının Kullanılmasının Genel Esasları (Madde 7–11)

Malî saydamlık (m.7): Kamuoyu zamanında bilgilendirilir. Görev-yetki-sorumlulukların açık tanımlanması, bütçe ve raporların kamuoyuna açık olması, teşvik ve desteklemelerin açıklanması, standart muhasebe sistemi zorunludur.

Hesap verme sorumluluğu (m.8): Kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için önlem alınmasından sorumludur.

Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme (m.9): Kamu idareleri stratejik plan hazırlar; bütçelerini stratejik plan ve performans hedefleriyle uyumlu olarak hazırlar. Performans programı hazırlanır. Performans göstergeleri bütçede yer alır.

Bakanlar (m.10): Hükümet politikasının uygulanması, bakanlık ve bağlı kuruluşların stratejik plan ve bütçelerinin kalkınma planına uygun hazırlanması ve uygulanmasından sorumludur. Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik, verimli kullanılmasından Başbakan’a ve TBMM’ye karşı sorumludur.

Üst yöneticiler (m.11): Bakanlıklarda müsteşar, diğer idarelerde en üst yönetici, il özel idarelerinde vali, belediyelerde belediye başkanıdır. Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici Bakandır. Üst yöneticiler; stratejik plan ve bütçenin hazırlanması, kaynakların etkili-ekonomik-verimli kullanımı, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesinden Bakana (mahallî idarelerde meclise) karşı sorumludur.

 

4. Kamu İdare Bütçeleri (Madde 12–19)

Bütçe türleri (m.12):

• Merkezî yönetim bütçesi: (I) Genel bütçe, (II) Özel bütçe, (III) Düzenleyici ve denetleyici kurum bütçesi.
• Sosyal güvenlik kurumları bütçesi.
• Mahallî idareler bütçesi.

Bütçe ilkeleri (m.13): Makroekonomik istikrar ve sürdürülebilir kalkınma; harcama yetkisinin kanunlarla verilen görevlere kullanılması; stratejik plan ve performans ölçütlerine uygunluk; gayri safi gösterim; belirli gelirin belirli gidere tahsis edilmemesi; denklik; yıl başlamadan kabul edilmesi; bütçeyi ilgilendirmeyen hususlara yer verilmemesi; uluslararası standartlara uygun sınıflandırma.

Gelir ve giderleri etkileyecek kanun tasarıları (m.14): Kamu gelirlerini azaltacak veya giderlerini artıracak tasarıların en az üç yıllık malî yükü hesaplanır; sosyal güvenliğe yönelik tasarılarda en az yirmi yıllık aktüeryal hesaplara yer verilir.

Merkezî yönetim bütçe kanunu (m.15): Gelir-gider tahminlerini gösteren, uygulanmasına yetki ve izin veren kanundur. Yılı ve izleyen iki yılın tahminleri, bütçe açığı/fazlası, vergi muafiyet ve istisnaları nedeniyle vazgeçilen gelirler, borçlanma ve garanti sınırları yer alır.

Orta vadeli program, malî plan ve bütçe hazırlama rehberi (m.16): Maliye Bakanlığı bütçe tasarısının hazırlanmasından sorumludur. Bakanlar Kurulu, Eylül ayının ilk haftası sonuna kadar orta vadeli programı kabul eder. Orta vadeli malî plan Eylül’ün 15’ine kadar Yüksek Planlama Kurulu tarafından karara bağlanır. Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama Rehberi Maliye Bakanlığınca; Yatırım Genelgesi ve Yatırım Programı Hazırlama Rehberi DPT Müsteşarlığınca hazırlanır.

Bütçenin hazırlanması (m.17): Gelir-gider teklifleri; orta vadeli program/malî plan, kalkınma planı ve yıllık program öncelikleri, stratejik planlar, çok yıllı bütçeleme, performans hedefleri dikkate alınarak hazırlanır. Kamu idareleri tekliflerini en geç Eylül sonuna kadar Maliye Bakanlığına gönderir.

Bütçe tasarısının sunulması (m.18): Bütçe tasarısı ve millî bütçe tahmin raporu, malî yıl başından en az 75 gün önce Bakanlar Kurulu tarafından TBMM’ye sunulur.

Görüşülmesi (m.19): TBMM tasarıyı maddeler ve cetveller itibarıyla görüşür ve bölümler halinde oylar. Bütçe kanunu malî yıl başından önce Resmî Gazete’de yayımlanır. Süresinde yürürlüğe konulamazsa geçici bütçe kanunu çıkarılır; geçici bütçe uygulaması altı ayı geçemez.

 

5. Bütçelerin Uygulama Esasları (Madde 20–30)

Ödeneklerin kullanılması (m.20): Genel bütçe idareleri ayrıntılı harcama programı hazırlar; özel bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumları ayrıntılı finansman programı hazırlar. Bütçede yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapılamaz. Cari yılda kullanılmayan ödenekler yıl sonunda iptal edilir.

Ödenek aktarmaları (m.21): Merkezî yönetim kapsamındaki idareler arasındaki aktarmalar kanunla yapılır. İdareler kendi bütçeleri içinde, aktarma yapılacak tertipteki ödeneğin %5’ine kadar aktarma yapabilir. Personel giderleri tertiplerinden, aktarma yapılmış tertiplerden ve yedek ödenekten aktarma yapılmış tertiplerden diğer tertiplere aktarma yapılamaz.

Merkez dışı birimlere ödenek gönderme (m.22): Harcama yetkilileri, merkez dışı birimlere Ödenek Gönderme Belgesi düzenleyerek ödenek gönderir.

Yedek ödenek (m.23): Genel bütçe ödeneklerinin %2’sine kadar Maliye Bakanlığı bütçesine yedek ödenek konulabilir. Aktarma yapmaya Maliye Bakanı yetkilidir.

Örtülü ödenek (m.24): Kapalı istihbarat ve savunma hizmetleri, Devletin millî güvenliği ve yüksek menfaatleri, siyasi-sosyal-kültürel amaçlar ve olağanüstü hizmetler için Başbakanlık bütçesine konulan ödenektir. İlgili yılda bu amaçla tahsis edilen ödenekler toplamı, genel bütçe başlangıç ödenekleri toplamının binde beşini geçemez.

Kamu yatırım projeleri (m.25): Yatırım projeleri ilgili mevzuat çerçevesinde hazırlanır, uygulanır ve izlenir. Proje maliyeti belirli sınırın üzerinde olan yeni projeler için fayda-maliyet/maliyet-etkinlik analizi ve yapılabilirlik etüdü zorunludur.

Yüklenmeye girişilmesi (m.26–27): Belirli işler için (Türk Silahlı Kuvvetleri, yiyecek-yakacak, ilaç, güvenlik, bakım-onarım vb.) yüklenmeye girişilebilir. (d) bendindeki işler için ödeneklerin %50’sinin aşılmayacağı hükmü Millî Eğitim Bakanlığı için aranmaz.

Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler (m.28): Bir malî yıl içinde tamamlanması mümkün olmayan yatırım projeleri için gelecek yıllara yaygın yüklenmeye girişilebilir. Süre kural olarak üç yılı geçemez; bazı özel hallerde (hava aracı kiralama, sağlık hizmetleri vb.) uzatılabilir.

Bütçelerden yardım yapılması (m.29): Kanunî dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz. Ancak bütçede öngörülmek kaydıyla kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik vb. teşekküllere yardım yapılabilir.

Bütçe politikası, gelir ve giderlerin izlenmesi (m.30): Maliye Bakanı; tasarruf sağlamak, dengeli ve etkili bütçe politikası yürütmek için gerekli önlemleri almaya, standartları belirlemeye, sınırlamalar koymaya yetkilidir. Genel yönetim kapsamındaki idareler bütçelerinin ilk altı aylık uygulama sonuçlarını Temmuz ayı içinde kamuoyuna açıklar.

 

6. Harcama Yapılması (Madde 31–35)

Harcama yetkisi ve yetkilisi (m.31): Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. Harcama yetkilileri bütçede öngörülen ödenekleri kadar harcama yapabilir.

Harcama talimatı ve sorumluluk (m.32): Harcama yapılabilmesi için harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesi gerekir. Talimatta hizmet gerekçesi, işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü yer alır. Harcama yetkilileri; talimatların bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve mevzuata uygunluğundan, ödeneklerin etkili-ekonomik-verimli kullanılmasından sorumludur.

Giderin gerçekleştirilmesi (m.33): Giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin usulüne uygun alındığının/gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmesi gerekir. Ödeme emri belgesi harcama yetkilisince imzalanır ve tutar hak sahibine ödenir.

Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar (m.34): Ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarlar emanet hesaplarına alınır. Malın alındığı/hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet tutarları bütçeye gelir kaydedilir.

Ön ödeme (m.35): Harcama yetkilisinin uygun görmesi ve ödeneğin saklı tutulması kaydıyla, ilgili kanunlarda öngörülen hallerde işin gerçekleştirilmesini beklemeyecek ivaz ve giderler için avans vermek veya kredi açmak suretiyle ön ödeme yapılabilir. Mutemetler, avanslarda bir ay, kredilerde üç ay içinde belgeleri muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmekle yükümlüdür.

 

7. Gelirlerin Toplanması (Madde 36–40)

Gelir politikası ve ilkeleri (m.36): Maliye Bakanlığı gelir politikalarını her malî yıl başında kamuoyuna duyurur. Mükelleflere hizmet sağlanır, vergiye uyum teşvik edilir, hakların korunması için önlem alınır.

Gelirlerin dayanakları (m.37): Vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Genel yönetim kapsamındaki idarelerin gelirlerinin kanunî dayanakları bütçelerinde gösterilir.

Gelirlerin toplanması sorumluluğu (m.38): Kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanlar; ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz yapılmasından sorumludur.

Özel gelirler (m.39): Özel gelirler karşılığında idarelere tahsis edilen ödenek miktarları ilgili idarelerin bütçelerinde gösterilir. Malî yıl içinde kullanılabilecek özel ödenek miktarı, tahsil edilen özel gelir tutarını geçemez.

Bağış ve yardımlar (m.40): Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından kamu hizmetinin karşılığı olarak veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanamaz. Kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımlar gelir kaydedilir. Şartlı bağış ve yardımlar, şartın yerine getirilmesi kaydıyla ödenek kaydedilir.

 

8. Faaliyet Raporları ve Kesin Hesap (Madde 41–43)

Faaliyet raporları (m.41): Üst yöneticiler ve harcama yetkilileri her yıl faaliyet raporu hazırlar. İdare faaliyet raporu; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmelerini, sapma nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri, performans bilgilerini içerir. Merkezî yönetim idareleri ve sosyal güvenlik kurumları raporlarını Sayıştay’a ve Maliye Bakanlığına gönderir.

Kesin hesap kanunu (m.42): TBMM, merkezî yönetim bütçe kanununun uygulama sonuçlarını onama yetkisini kesin hesap kanunuyla kullanır. Kesin hesap kanunu tasarısı, izleyen malî yılın Haziran ayı sonuna kadar Bakanlar Kurulunca TBMM’ye sunulur. Ekinde genel mizan, bütçe gelirleri/giderleri kesin hesap cetvelleri, borç ve garanti cetvelleri, silinen kamu alacakları cetveli, mal yönetim hesabı icmal cetvelleri yer alır.

Genel uygunluk bildirimi (m.43): Sayıştay, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği genel uygunluk bildirimini, kesin hesap kanunu tasarısının verilmesinden başlayarak en geç yetmiş beş gün içinde TBMM’ye sunar.

 

9. Taşınır ve Taşınmazlar (Madde 44–48)

Taşınır ve taşınmaz işlemleri (m.44): Genel yönetim kapsamındaki idarelerce taşınır ve taşınmaz edinilmesi, yönetilmesi, trampası, elden çıkarılması, ecrimisil tahsili ve kayıtları ilgili kanunlarında düzenlenir. Taşınırların muhafazası, kullanımı, mal yönetim hesabının verilmesi ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

Taşınır ve taşınmaz edinme (m.45): Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin gerektirdiği durumlarda taşınır ve taşınmazları yurt içinde veya dışında peşin veya taksitle ödeyerek veya finansal kiralama yoluyla edinebilir. Genel bütçe kapsamındaki idarelerin edindiği taşınmazlar Hazine adına tescil edilir.

Taşınır ve taşınmaz satışı (m.46): Genel bütçe kapsamındaki idarelerin taşınır ve taşınmaz satışına Maliye Bakanlığı yetkilidir. Satış bedelleri genel bütçeye gelir kaydedilir. Diğer idarelerin taşınmaz satışı özel kanunlarındaki yetkili organ kararıyla yapılır.

Taşınmaz tahsisi (m.47): Kamu idareleri, kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz tahsis edebilir. Tahsis edilen taşınmaz amaç dışı kullanılamaz.

Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk (m.48): Kamu idareleri taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumludur. Kullanılmak üzere taşınır teslim edilen görevliler, taşınırın korunmasından ve zararlardan sorumludur.

 

10. Kamu Hesapları ve Malî İstatistikler (Madde 49–54)

Muhasebe sistemi (m.49): Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur. Genel yönetim kapsamındaki idarelerde uygulanacak muhasebe ve raporlama standartları, uluslararası standartlara uygun olarak Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenir.

Kayıt zamanı (m.50): Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Her muhasebe kaydı belgeye dayanmalıdır.

Kamu gelir ve giderlerinin yılı ve mahsup dönemi (m.51): Kamu gelir ve giderleri tahakkuk ettirildikleri malî yılın hesaplarında gösterilir. Bütçe gelirleri tahsil edildiği, bütçe giderleri ödendiği yılda muhasebeleştirilir. Malî yılın bitimini izleyen bir ay içinde mahsup işlemleri yapılabilir; zorunlu hallerde bu süre uzatılabilir.

Malî istatistikler (m.52–54): Malî istatistikler genel yönetim kapsamındaki idarelerin malî işlemlerini kapsar. Uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde hazırlanır. Merkezî yönetim istatistikleri aylık, genel yönetim istatistikleri üçer aylık dönemler itibarıyla yayımlanır.

 

11. İç Kontrol Sistemi (Madde 55–67)

İç kontrolün tanımı (m.55): İç kontrol; idarenin amaçlarına ulaşması, kaynakların etkili-ekonomik-verimli kullanılması, faaliyetlerin mevzuata uygun yürütülmesi, güvenilir raporlama ve varlıkların korunması için oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür.

İç kontrolün amacı (m.56): Kamu gelir-gider-varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli yönetilmesi; kanunlara uygun faaliyet gösterilmesi; usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesi; düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesi; varlıkların kötüye kullanılması ve israfının önlenmesi.

Kontrolün yapısı ve işleyişi (m.57): Malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşur.

Ön malî kontrol (m.58): Harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontrolleri kapsar.

Malî hizmetler birimi (m.60): Stratejik plan ve performans programı koordinasyonu, bütçe hazırlama, ayrıntılı harcama programı, muhasebe, gelirlerin tahakkuku, faaliyet raporu hazırlama, taşınır-taşınmaz icmal cetvelleri, yatırım programı koordinasyonu, ön malî kontrol ve iç kontrol sisteminin kurulması gibi görevleri yürütür. Harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevi aynı kişide birleşemez.

Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları (m.61): Muhasebe yetkilileri ödeme aşamasında; yetkililerin imzasını, belgelerin tamam olmasını, maddi hata bulunup bulunmadığını ve hak sahibinin kimliğine ilişkin bilgileri kontrol etmekle yükümlüdür. Hata veya eksiklik varsa ödeme yapamaz.

Muhasebe yetkilisinin nitelikleri ve atanması (m.62): En az dört yıllık yüksek öğrenim, muhasebe hizmetlerinde en az dört yıl çalışma, muhasebe yetkilisi sertifikası, son üç yıl içinde olumsuz sicil almamış olma, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almamış olma şartları aranır.

İç denetim (m.63): İç denetim; kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. İç denetçiler tarafından yapılır.

İç denetçinin görevleri (m.64): Nesnel risk analizlerine dayanarak yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek; kaynakların etkili-ekonomik-verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak; harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi yapmak; malî yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak; iyileştirmeye yönelik önerilerde bulunmak; soruşturma gerektiren durumu üst amire bildirmek.

İç denetçinin nitelikleri ve atanması (m.65): İlgili alanda en az dört yıllık yüksek öğrenim; kamu idarelerinde denetim elemanı olarak en az beş yıl veya belirlenen alanlarda en az sekiz yıl çalışmış olmak; mesleğin gerektirdiği bilgi, ehliyet ve temsil yeteneğine sahip olmak.

İç Denetim Koordinasyon Kurulu (m.66–67): Maliye Bakanlığına bağlı yedi üyeden oluşur. İç denetime ilişkin denetim ve raporlama standartlarını belirlemek, risk değerlendirme yöntemlerini geliştirmek, iç denetçi eğitim programlarını düzenlemek, idarelerin iç denetim raporlarını değerlendirerek yıllık rapor halinde Maliye Bakanına sunmak ve kamuoyuna açıklamak gibi görevleri yürütür.

5018 Sayılı Kanun 50 Soru ve Cevap

1. 5018 sayılı Kanunun amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kamu görevlilerinin disiplin işlemlerini düzenlemek
B) Kalkınma planları ve programlarda yer alan politika ve hedeflere uygun olarak kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak
C) Vergi denetimini etkinleştirmek
D) Kamu ihale usullerini belirlemek
________________________________________
2. 5018 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında yer almaz?
A) Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri
B) Sosyal güvenlik kurumları
C) Mahallî idareler
D) Kamu iktisadi teşebbüsleri
________________________________________
3. 5018 sayılı Kanuna göre “bütçe” kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?
A) Belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgeyi
B) Kamu idarelerinin yıllık yatırım programını
C) Vergi gelirlerinin toplanmasına ilişkin planı
D) Kamu personelinin maaş ve özlük haklarını gösteren cetveli
________________________________________
4. 5018 sayılı Kanuna göre “harcama birimi” kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kamu idaresi bütçesinde ödenek tahsis edilen ve harcama yetkisi bulunan birim
B) Muhasebe hizmetlerini yürüten birim
C) Stratejik plan hazırlayan birim
D) İç denetim yapan birim
________________________________________
5. 5018 sayılı Kanuna göre kamu maliyesi nasıl yürütülür?
A) Yalnızca merkezden yönetim esasına göre
B) Yalnızca yerinden yönetim esasına göre
C) Merkezden ve yerinden yönetim esaslarına göre
D) Yalnızca özel hukuk esaslarına göre
________________________________________
6. 5018 sayılı Kanuna göre aşağıdakilerden hangisi kamu maliyesinin temel ilkelerinden biri değildir?
A) Kamu malî yönetimi uyumlu bir bütün olarak oluşturulur ve yürütülür
B) Kamu maliyesi, kamu görevlilerinin hesap verebilmelerini sağlayacak şekilde uygulanır
C) Kamu malî yönetimi malî disiplini sağlar
D) Kamu kaynakları yalnızca merkezî yönetim tarafından kullanılır
________________________________________
7. 5018 sayılı Kanuna göre Hazine birliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin tüm gelirleri Hazine veznelerine girer, giderleri bu veznelerden ödenir
B) Her kamu idaresi kendi özel veznesini açabilir
C) Mahallî idareler Hazine veznelerini kullanmak zorundadır
D) Sosyal güvenlik kurumları Hazine birliği kapsamı dışındadır
________________________________________
8. 5018 sayılı Kanuna göre malî saydamlık ile ilgili aşağıdakilerden hangisi zorunlu değildir?
A) Görev, yetki ve sorumlulukların açık olarak tanımlanması
B) Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve sonuçlarının kamuoyuna açık olması
C) Kamu hesaplarının standart bir muhasebe sistemi ve genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine uygun oluşturulması
D) Tüm kamu görevlilerinin mal varlıklarının kamuoyuna açıklanması
________________________________________
9. 5018 sayılı Kanuna göre hesap verme sorumluluğu kime aittir?
A) Yalnızca Maliye Bakanına
B) Yalnızca üst yöneticilere
C) Kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlara
D) Yalnızca muhasebe yetkililerine
________________________________________
10. 5018 sayılı Kanuna göre stratejik planlama ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kamu idareleri stratejik plan hazırlamak zorunda değildir
B) Kamu idareleri katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlar
C) Stratejik planlar yalnızca merkezî yönetim için hazırlanır
D) Stratejik planlar beş yıllık olmak zorundadır
________________________________________
11. 5018 sayılı Kanuna göre bakanların sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Bakanlar yalnızca kendi bakanlıklarının işlemlerinden sorumludur
B) Bakanlar, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ile hukuki ve mali konularda Başbakana ve TBMM’ye karşı sorumludur
C) Bakanlar yalnızca Sayıştay’a karşı sorumludur
D) Bakanların sorumluluğu yoktur
________________________________________
12. 5018 sayılı Kanuna göre bakanlıklarda üst yönetici kimdir?
A) Bakan
B) Müsteşar
C) Genel Müdür
D) Strateji Geliştirme Başkanı
________________________________________
13. 5018 sayılı Kanuna göre Millî Savunma Bakanlığında üst yönetici kimdir?
A) Müsteşar
B) Genelkurmay Başkanı
C) Bakan
D) Savunma Sanayii Müsteşarı
________________________________________
14. 5018 sayılı Kanuna göre il özel idarelerinde üst yönetici kimdir?
A) Belediye Başkanı
B) Vali
C) İl Genel Meclisi Başkanı
D) Kaymakam
________________________________________
15. 5018 sayılı Kanuna göre belediyelerde üst yönetici kimdir?
A) Vali
B) Belediye Başkanı
C) Belediye Meclisi Başkanı
D) Encümen Başkanı
________________________________________
16. 5018 sayılı Kanuna göre bütçe türleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
A) Merkezî yönetim bütçesi
B) Sosyal güvenlik kurumları bütçesi
C) Mahallî idareler bütçesi
D) Kamu iktisadi teşebbüsleri bütçesi
________________________________________
17. 5018 sayılı Kanuna göre genel bütçe hangi cetvelde yer alan kamu idarelerinin bütçesidir?
A) (I) sayılı cetvel
B) (II) sayılı cetvel
C) (III) sayılı cetvel
D) (IV) sayılı cetvel
________________________________________
18. 5018 sayılı Kanuna göre özel bütçe hangi cetvelde yer alan kamu idarelerinin bütçesidir?
A) (I) sayılı cetvel
B) (II) sayılı cetvel
C) (III) sayılı cetvel
D) (IV) sayılı cetvel
________________________________________
19. 5018 sayılı Kanuna göre düzenleyici ve denetleyici kurum bütçesi hangi cetvelde yer alır?
A) (I) sayılı cetvel
B) (II) sayılı cetvel
C) (III) sayılı cetvel
D) (IV) sayılı cetvel
________________________________________
20. 5018 sayılı Kanuna göre sosyal güvenlik kurumu bütçesi hangi cetvelde yer alır?
A) (I) sayılı cetvel
B) (II) sayılı cetvel
C) (III) sayılı cetvel
D) (IV) sayılı cetvel
________________________________________
21. 5018 sayılı Kanuna göre bütçe ilkeleri arasında aşağıdakilerden hangisi yer alır?
A) Belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmesi esastır
B) Tüm gelir ve giderler gayri safi olarak bütçelerde gösterilir
C) Bütçelerde gelir ve gider denkliğinin sağlanması zorunlu değildir
D) Bütçeler yıl başladıktan sonra da kabul edilebilir
________________________________________
22. 5018 sayılı Kanuna göre merkezî yönetim bütçe kanunu tasarısı, malî yıl başından en az kaç gün önce TBMM’ye sunulur?
A) 30 gün
B) 45 gün
C) 60 gün
D) 75 gün
________________________________________
23. 5018 sayılı Kanuna göre geçici bütçe uygulaması en fazla ne kadar sürebilir?
A) 3 ay
B) 6 ay
C) 9 ay
D) 12 ay
________________________________________
24. 5018 sayılı Kanuna göre merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri, aktarma yapılacak tertipteki ödeneğin yılı bütçe kanununda farklı bir oran belirlenmedikçe yüzde kaçına kadar kendi bütçeleri içinde ödenek aktarması yapabilir?
A) %2
B) %5
C) %10
D) %15
________________________________________
25. 5018 sayılı Kanuna göre yedek ödenek, genel bütçe ödeneklerinin yüzde kaçına kadar Maliye Bakanlığı bütçesine konulabilir?
A) %1
B) %2
C) %3
D) %5
________________________________________
26. 5018 sayılı Kanuna göre örtülü ödenek ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Örtülü ödenek Başbakanlık bütçesine konulur
B) Örtülü ödenek yalnızca Millî Savunma Bakanlığı bütçesine konulur
C) Örtülü ödenek miktarında sınırlama yoktur
D) Örtülü ödenek siyasi partilerin seçim ihtiyaçlarında kullanılabilir
________________________________________
27. 5018 sayılı Kanuna göre örtülü ödenek, ilgili yılda genel bütçe başlangıç ödenekleri toplamının binde kaçını geçemez?
A) 1
B) 3
C) 5
D) 10
________________________________________
28. 5018 sayılı Kanuna göre harcama yetkilisi kimdir?
A) Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi
B) Muhasebe yetkilisi
C) İç denetçi
D) Strateji Geliştirme Başkanı
________________________________________
29. 5018 sayılı Kanuna göre harcama talimatında aşağıdakilerden hangisi yer almak zorunda değildir?
A) Hizmet gerekçesi
B) Yapılacak işin konusu ve tutarı
C) Kullanılabilir ödeneği
D) Harcamayı yapacak firmanın adı
________________________________________
30. 5018 sayılı Kanuna göre giderin gerçekleştirilmesi için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
A) Yalnızca harcama yetkilisinin sözlü onayı
B) İş, mal veya hizmetin usulüne uygun alındığının/gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmesi
C) Yalnızca muhasebe yetkilisinin onayı
D) Yalnızca iç denetçinin onayı
________________________________________
31. 5018 sayılı Kanuna göre ödeme emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarlar nereye alınır?
A) Yedek ödenek hesabına
B) Emanet hesaplarına
C) Örtülü ödenek hesabına
D) Genel bütçe gelirleri hesabına
________________________________________
32. 5018 sayılı Kanuna göre emanet hesaplarındaki tutarlar, malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen kaçıncı yılın sonuna kadar talep edilmezse bütçeye gelir kaydedilir?
A) 2
B) 3
C) 5
D) 10
________________________________________
33. 5018 sayılı Kanuna göre ön ödeme ile ilgili avanslarda mutemetler, harcadıkları tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ne kadar süre içinde muhasebe yetkilisine vermekle yükümlüdür?
A) 15 gün
B) 1 ay
C) 2 ay
D) 3 ay
________________________________________
34. 5018 sayılı Kanuna göre kredilerde mutemetler, harcadıkları tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri ne kadar süre içinde muhasebe yetkilisine vermekle yükümlüdür?
A) 1 ay
B) 2 ay
C) 3 ay
D) 6 ay
________________________________________
35. 5018 sayılı Kanuna göre vergi, resim, harç ve benzeri malî yükümlülükler nasıl konulur, değiştirilir veya kaldırılır?
A) Yönetmelikle
B) Bakanlar Kurulu kararıyla
C) Kanunla
D) Tebliğle
________________________________________
36. 5018 sayılı Kanuna göre bağış ve yardımlar ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kamu hizmetinin karşılığı olarak bağış ve yardım toplanabilir
B) Kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımlar gelir kaydedilir
C) Şartlı bağış ve yardımlar bütçeye kaydedilmez
D) Bağış ve yardımlar yalnızca nakit olarak yapılabilir
________________________________________
37. 5018 sayılı Kanuna göre faaliyet raporu kim tarafından hazırlanır?
A) Yalnızca muhasebe yetkilisi
B) Yalnızca iç denetçi
C) Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkilileri
D) Yalnızca Maliye Bakanı
________________________________________
38. 5018 sayılı Kanuna göre kesin hesap kanunu tasarısı, izleyen malî yılın hangi ayı sonuna kadar Bakanlar Kurulunca TBMM’ye sunulur?
A) Mart
B) Nisan
C) Mayıs
D) Haziran
________________________________________
39. 5018 sayılı Kanuna göre Sayıştay, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri için düzenleyeceği genel uygunluk bildirimini, kesin hesap kanunu tasarısının verilmesinden başlayarak en geç kaç gün içinde TBMM’ye sunar?
A) 30
B) 45
C) 60
D) 75
________________________________________
40. 5018 sayılı Kanuna göre taşınır ve taşınmaz edinme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Kamu idareleri taşınmazları yalnızca peşin ödeyerek edinebilir
B) Kamu idareleri taşınmazları yurt içinde veya dışında peşin veya taksitle ödeyerek veya finansal kiralama yoluyla edinebilir
C) Kamu idareleri taşınmaz edinemez
D) Taşınmaz edinme yalnızca Maliye Bakanlığının iznine tabidir
________________________________________
41. 5018 sayılı Kanuna göre genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin her türlü taşınır ve taşınmazlarının satışına kim yetkilidir?
A) İlgili Bakan
B) Maliye Bakanlığı
C) Başbakan
D) Sayıştay
________________________________________
42. 5018 sayılı Kanuna göre muhasebe sistemi nasıl kurulur?
A) Yalnızca nakit esasına göre
B) Karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde
C) Yalnızca tahakkuk esasına göre
D) Yalnızca vergi gelirlerini izleyecek şekilde
________________________________________
43. 5018 sayılı Kanuna göre kamu gelir ve giderleri hangi yılın hesaplarında gösterilir?
A) Tahsil edildikleri yılın
B) Tahakkuk ettirildikleri malî yılın
C) Ödendiği yılın
D) Bütçenin kabul edildiği yılın
________________________________________
44. 5018 sayılı Kanuna göre bütçe gelirleri hangi yılda muhasebeleştirilir?
A) Tahakkuk ettirildiği yılda
B) Tahsil edildiği yılda
C) Bütçeye konulduğu yılda
D) Ödendiği yılda
________________________________________
45. 5018 sayılı Kanuna göre bütçe giderleri hangi yılda muhasebeleştirilir?
A) Tahakkuk ettirildiği yılda
B) Tahsil edildiği yılda
C) Ödendiği yılda
D) Bütçeye konulduğu yılda
________________________________________
46. 5018 sayılı Kanuna göre iç kontrolün amacı aşağıdakilerden hangisi değildir?
A) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini sağlamak
B) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini sağlamak
C) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini sağlamak
D) Kamu idarelerinin bütçelerini TBMM onayı olmadan uygulamasını sağlamak
________________________________________
47. 5018 sayılı Kanuna göre ön malî kontrol hangi birimler tarafından yapılır?
A) Yalnızca Sayıştay tarafından
B) Harcama birimlerinde işlemlerin gerçekleştirilmesi aşamasında yapılan kontroller ile malî hizmetler birimi tarafından yapılan kontroller
C) Yalnızca iç denetçiler tarafından
D) Yalnızca Maliye Bakanlığı tarafından
________________________________________
48. 5018 sayılı Kanuna göre harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Aynı kişide birleşebilir
B) Aynı kişide birleşemez
C) Muhasebe yetkilisi aynı zamanda harcama yetkilisi olabilir
D) Harcama yetkilisi muhasebe işlemlerini de yürütür
________________________________________
49. 5018 sayılı Kanuna göre iç denetim kim tarafından yapılır?
A) Sayıştay denetçileri tarafından
B) İç denetçiler tarafından
C) Maliye müfettişleri tarafından
D) Harcama yetkilileri tarafından
________________________________________
50. 5018 sayılı Kanuna göre iç denetçiler raporlarını kime sunar?
A) Doğrudan Maliye Bakanına
B) Doğrudan Sayıştay’a
C) Doğrudan üst yöneticiye
D) Doğrudan TBMM’ye

Cevap Anahtarı

Soru	Cevap	Soru	Cevap	Soru	Cevap	Soru	Cevap	Soru	Cevap
1	B	11	B	21	B	31	B	41	B
2	D	12	B	22	D	32	C	42	B
3	A	13	C	23	B	33	B	43	B
4	A	14	B	24	B	34	C	44	B
5	C	15	B	25	B	35	C	45	C
6	D	16	D	26	A	36	B	46	D
7	A	17	A	27	C	37	C	47	B
8	D	18	B	28	A	38	D	48	B
9	C	19	C	29	D	39	D	49	B
10	B	20	D	30	B	40	B	50	C